MİTOLOJİDE HİPNOZ



 Hipnoz, adını Yunan Mitolojisindeki Uyku Tanrısı HYPNOSİS’den almıştır. İlk kez 1840 yılında Dr.James Braid tarafından kullanılmıştır.

Uyku Tanrısı Hypnosis, kardeşi Ölüm Tanrısı THANATOS ile birlikte Gece Tanrıçası NYX’ten babasız olarak doğmuştur.Ölüler Ülkesinin en derin katmanı olan TARTAROS’da kardeşi ile birlikte oturur. Hypnosis’in 3000 çocuğundan birisi Rüya Tanrısı MORPHEUS’tur.

Heykellerde ve resimlerde genel olarak başından kanatlı olarak betimlenir.Yorgun insanların alınlarına, elindeki sihirli değneği ile dokunarak ya da bir boynuzdan uyku verici bir toz dökmek suretiyle onları uyutur.

HİPNOZUN KISA TARİHÇESİ

Hipnozun tarihi insanlığın tarihiyle birlikte başlamıştır. Tevrat’ta
“...Ve Tanrı, Ademi derin bir uykuya saldı, sonra da kaburgasından Havva’yı yarattı....” diyerek Tanrı!nın, Adem’in kaburga kemiğinden Havva’yı yaratması sırasında Adem’in acı duymaması için hipnoz aracılığı ile Adem’de anestezi gerçekleştirdiğini belirtmektedir.

Yazılı belgelerde M.Ö. 5000 yıllarında Eski Mısır’da Hipnozdan söz edilmektedir.Hipnozun tarih boyunca dini ya da mistik törenlerde rahipler tarafından kullanılmasının yanısıra, doğu kökenli bir çok yaşam felsefesinde de yer aldığı bilinmektedir.

Hipnozun tarihte kullanıldığı diğer bir alan ise Tıp olmuştur. Büyücüler, şifacılar ya da hekimler tarafından tedavi amacıyla yaygın olarak kullanıldığı bir çok duvar resimlerinde görülmektedir. Özellikle savaş yaralarının dikilmesinde hipnoanestezinin kullanıldığı bilinmektedir.

Ancak Tıp alanında, yani hastalıkların tedavisinde hipnozun resmi ve bilimsel olarak ilk kez kullanılması Mesmer ile olmuştur. Mesmer’e göre hastalıkların nedeni, evrenden süzülüp gelen ve bedende dengeli bir şekilde dağılan kozmik bir sıvının dağılımındaki dengenin bozulmasıydı. Mesmer kendisinde depoladığı kozmik sıvıyı elindeki mıknatıs ile hastalarına aktararak böylece onlardaki dengesizliği düzelterek hastalarını iyileştirdiğini savunuyordu.

(Animal Gravitasyon). Kısa sürede çok ünlenen Mesmer’e Fransa’da Üniversitede kürsü verilmiş, bir çok tıp öğrencisine bu yöntemi öğretmesi sağlanmıştır.

Mesmerizm adıyla da anılan bu yöntemin giderek ünlenmesi, yüzlerce hastanın Mesmer’in kapısında tedavi olmak için kuyruklar oluşturması üzerine, Kral 16.Lui, 1748’de bilim adamlarından oluşan bir komisyona Mesmerizmi inceletmiş, bu komisyonun Mesmerizmin bilimsel temellerden yoksun ve geçici iyilik sağladığı yolunda verdiği raporundan sonra Mesmer’i Üniversiteden uzaklaştırmıştır.

Mesmer’in öğrencileri hipnozu hastalıkların tedavisinde kullanmaya devam etmişler, giderek bu yöntem Avrupanın her tarafına yayılmıştır. 1821’de Avrupada Recamier, 1921’de ABD’de Wheeler tarafından ilk kez hipnoanestezi ile ameliyatlar gerçekleştirilmiştir.1866’da Nanacy’de Lieabeault ve Bernheim tarafından “Telkine dayalı Mental Tedavi”ye başlamışlardır

Tarih incelendiğinde, Hipokrat’tan, Galen, Paracelsus, Newton, Bernheim, Charcot, Babinski, Pavlov, Braid, Janet ve Freud’a dek bir çok ünlü kişinin -kendi dönemlerinin pozitif bilim adamlarının- hipnoz ile ilgilendiği ve hipnozu açıklamaya çalıştığı görülmektedir.

Freud’un uygulamaktan vazgeçmesi üzerine bir süre gözden düşen hipnoz, özellikle II.Dünya Savaşından sonra yine yaygınlaşmaya başlamış, bir çok ülkede Tıp Fakültelerinde ders olarak programa alınmıştır.

Türkiye’de ise 1950’lerden sonra Hipnoz kullanılmaya başlanılmıştır. Ülkemizde Hipnoz konusunda Dr.Hüsnü İsmet Öztürk ve Recep Doksat ilklerden sayılabilir. Özellikle bir cerrah olan Dr.Hüsnü İsmet Öztürk hipnoanestezi ile binin üzerinde ameliyat gerçekleştirmiş ve bir çok hekim ve dişhekimini hipnoz konusunda yetiştirmiştir.