DOLAR
 


     Dolar sözcüğü, 16. yüzyıldan sonra Alman para birimi olarak kullanılan "Thaler" in deÄŸiÅŸmiÅŸ bir ÅŸeklidir. Amerika'nın keÅŸfinden sonra Ä°spanya Kralları tarafından yaratılan gümüş parayı ifade eden "Dolera" dan gelmektedir.

     Dolar, 22 Haziran 1776'dan beri Amerika BirleÅŸik Devletleri'nin para birimidir. ABD bağımsızlığına kavuÅŸunca dolar, gümüş para olarak basılmaya baÅŸlandı ve 1786'da ağırlığı 24,3 gram olarak belirlendi.

     1792'de bimetallizm (çift metalli sistem) uygulanarak tanımın kapsamına altın da alındı; 1 dolar, 24,06 gram saf gümüş ve 603,8 miligram saf altına eÅŸit sayıldı. ABD Doları 100 cent'e ayrılmaktadır. Amerikan Doları’ndan türeyen Kanada Doları da aynı ÅŸekilde 100 cent'e bölünmüştür.

     Altından kaçış karşısında 1837'de tanım deÄŸiÅŸti. 1849'da Kaliforniya'daki altın yataklarının keÅŸfedilmesinden sonra ise ilk altın dolarlar basıldı. Ne var ki, boyutları çok ufak olan bu paralar fazla yaygınlaÅŸmadı. 1933-34 yıllarında bütün altın paralar devlete devredilerek altın külçe sistemine geçildi. Bu sistemle altın-dolar paritesi 1 ons altın (yaklaşık 31 g) = 35$ olarak saptandı ve dolanıma sürülecek dolarlar için %25 altın karşılık bulundurma zorunluluÄŸu getirildi. ABD içinde dolarların altına çevrilmesi de yasaklandı ve altın rezervlerinin yalnız dış taleplerin karşılanmasında kullanılması öngörüldü.

     Ä°kinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan Bretton-Woods sistemi, dolara bütün uluslararası iÅŸlemleri düzenlemek gibi çok önemli bir iÅŸlev tanıyarak, bu para birimini "anahtar para" durumuna getirdi. Ancak 1971'de ABD, sahip olduÄŸu altın rezervleri ile yaratılmış olan dolar hacmi arasındaki açığın büyük boyutlara eriÅŸmesi karşısında, doların altına konvertibilitesini kaldırdı.