Ankara Ahi BeyliÄŸi   
 
 

      Ankara'yı merkez edinen ve ÅŸehirle civarında teÅŸekkül eyliyen Ahi hükümeti, bir derviÅŸ-esnaf cumhuriyeti olup, bir bakıma OrtaçaÄŸ Ä°talyan site cumhuriyetlerine benzemektedir. Takriben 1290'da baÅŸlamış, 1354'e kadar aÅŸağı yukarı 64 yıl devam etmiÅŸtir. 1308'e kadar SelçukoÄŸulları'na, 1335'e kadar Ä°lhanlılar'a, sonra EretnaoÄŸulları'na, nihayet KaramanoÄŸulları'na baÄŸlanmıştır, hiç bir zaman tam müstakil olmamışlardır. 1354'te OsmanoÄŸlu Gazi Süleyman PaÅŸa (Rumeli Fâtihi olan Velîahd-Åžehzâde), Ankara'yı fethetmiÅŸ, Osmanlı devletine baÄŸlamıştır. Bir ara Ankara, KaramanoÄŸulları'nın eline geçmiÅŸse de, hemen yetiÅŸen Süleyman PaÅŸa'nın kardeÅŸi I. Sultan Murad, Ankara'yı kesin ÅŸekilde almıştır.

      Ankara, garip bir tecelli olarak 570 yıl kadar sonra, bu kere çok büyük bir Türk cumhuriyetine baÅŸkent olmuÅŸtur. Türkler'de cumhuriyet idaresi Atatürk'ten önce tamamen meçhul olduÄŸu için, Ahi Cumhuriyeti dikkate deÄŸer. Ahiler, teÅŸkilâtlanmış ve tasavvufî derviÅŸlik esaslarına dayanan esnaf loncası baÅŸkanlarıdır. Osmanlı devletinin kuruluÅŸunda rolleri mühimdir. Bununla beraber Ahi cumhurreislerinin, aynı aileden geldikleri anlaşılıyor. Ahi Åžemseddin Yusuf Efendi'nin ailesi, çok nüfuz kazanmış olacaktır. OÄŸulları Ahi Hüseyin Efendi ile Ahi Kemâleddin Hasan Efendi'dir. Hüseyin Efendi'den sonra oÄŸlu Mehmed Efendi, sonra onun oÄŸlu II. Hüseyin Efendi'nin reis oldukları sanılıyor. II. Hüseyin Efendi'nin kardeÅŸleri, Hasan ve Yusuf efendilerdir.

     Aslı Akhî ÅŸeklinde yazılan Ahi kelimesinin Arabça kardeÅŸim mânâsına geldiÄŸi gibi, Türkçe akı/akhı kelimesinden bozulduÄŸu rivayeti üzerinde de durulabilir.

    Ankara Ahî Cumhur Reisleri (1290?-1354 = 64?)
1. Ahi Hüsâmeddin I.Hüseyin Efendi (1290-1296)Ankara Ahi BeyliÄŸi   
 
 

      Ankara'yı merkez edinen ve ÅŸehirle civarında teÅŸekkül eyliyen Ahi hükümeti, bir derviÅŸ-esnaf cumhuriyeti olup, bir bakıma OrtaçaÄŸ Ä°talyan site cumhuriyetlerine benzemektedir. Takriben 1290'da baÅŸlamış, 1354'e kadar aÅŸağı yukarı 64 yıl devam etmiÅŸtir. 1308'e kadar SelçukoÄŸulları'na, 1335'e kadar Ä°lhanlılar'a, sonra EretnaoÄŸulları'na, nihayet KaramanoÄŸulları'na baÄŸlanmıştır, hiç bir zaman tam müstakil olmamışlardır. 1354'te OsmanoÄŸlu Gazi Süleyman PaÅŸa (Rumeli Fâtihi olan Velîahd-Åžehzâde), Ankara'yı fethetmiÅŸ, Osmanlı devletine baÄŸlamıştır. Bir ara Ankara, KaramanoÄŸulları'nın eline geçmiÅŸse de, hemen yetiÅŸen Süleyman PaÅŸa'nın kardeÅŸi I. Sultan Murad, Ankara'yı kesin ÅŸekilde almıştır.

      Ankara, garip bir tecelli olarak 570 yıl kadar sonra, bu kere çok büyük bir Türk cumhuriyetine baÅŸkent olmuÅŸtur. Türkler'de cumhuriyet idaresi Atatürk'ten önce tamamen meçhul olduÄŸu için, Ahi Cumhuriyeti dikkate deÄŸer. Ahiler, teÅŸkilâtlanmış ve tasavvufî derviÅŸlik esaslarına dayanan esnaf loncası baÅŸkanlarıdır. Osmanlı devletinin kuruluÅŸunda rolleri mühimdir. Bununla beraber Ahi cumhurreislerinin, aynı aileden geldikleri anlaşılıyor. Ahi Åžemseddin Yusuf Efendi'nin ailesi, çok nüfuz kazanmış olacaktır. OÄŸulları Ahi Hüseyin Efendi ile Ahi Kemâleddin Hasan Efendi'dir. Hüseyin Efendi'den sonra oÄŸlu Mehmed Efendi, sonra onun oÄŸlu II. Hüseyin Efendi'nin reis oldukları sanılıyor. II. Hüseyin Efendi'nin kardeÅŸleri, Hasan ve Yusuf efendilerdir.

     Aslı Akhî ÅŸeklinde yazılan Ahi kelimesinin Arabça kardeÅŸim mânâsına geldiÄŸi gibi, Türkçe akı/akhı kelimesinden bozulduÄŸu rivayeti üzerinde de durulabilir.

    Ankara Ahî Cumhur Reisleri (1290?-1354 = 64?)
1. Ahi Hüsâmeddin I.Hüseyin Efendi (1290-1296)
2. Ahi Åžerefeddin Mehmed Efendi (1296-1332)
3. Ahi II.Hüseyin Efendi (1327-1354)

 

2. Ahi Åžerefeddin Mehmed Efendi (1296-1332)
3. Ahi II.Hüseyin Efendi (1327-1354)