CÄ°NSEL YOLLA BULAÅžAN ENFEKSÄ°YONLAR


HIV, hepatit B, klamidya gibi otuza yakın etkenin neden olduğu, aralarında AIDS, sarılık, bel soğukluğu, frenginin de sayılabileceği Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlar (CYBE), tedavi edilmediklerinde kısırlık, hatta ölüme varan ciddi sonçları olan sağlık sorunlarıdır. Bazı CYBE’ler tedavi edilirse iyileşir. Önemli bir kısmının ise henüz kesin bir tedavisi yoktur. CYBE'ler hiçbir belirti vermeyebilir. Bu nedenle hastalık olarak teşhis edilmeleri zordur.





BELÄ°RTÄ°LER

Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların tek belirtisi akıntı olabilir. Akıntı sağlıklı kadınlarda da görülür ve miktarı, akışkanlığı, beyaz ya da sarı olarak rengi adet döngüsü boyunca değişkenlik gösterir. Erkeklerde herhangi bir akıntı olduğunda, kadınlarda ise alışılmışın dışında bir akıntı olduğunda hekime başvurulmalıdır.

Aşağıdaki belirtilerden biri CYBE'lerden birine yakalandığınız anlamına gelebilir.

KADINLARDA
Akıntının her zamankinden farklı nitelikte (koku, görünüm) olması,

Karnın alt bölümünde ağrı,

Vajinada yanma ya da kaşıntı,

Adet dışı kanama,

Cinsel ilişki sırasında ağrı.

ERKEKLERDE
Penisten akıntı.



KADINLARDA ve ERKEKLERDE
Cinsel bölgede ya da ağız kenarında yara, beze veya kabarcıklar,

İdrar yaparken ya da dışkılama sırasında yanma ve ağrı,

Boğazda şişkinlik ya da kızarıklık,

Ateş, titreme ve ağrı,

Cinsel organların etrafında şişlik.



BULAÅžMA YOLLARI

CYBE'ler vajinal, anal ya da oral cinsel ilişki ile bulaşır. Bunlardan anal ilişki bulaşma açısından diğerlerine göre daha fazla risk taşır. CYBE'lere neden olan mikroplar yaşamak için sıcak ve nemli ortamlara gereksinim duyarlar. Bu nedenle ağız, makat ve cinsel organları (vajina, penis ve testisler) tutarlar.

Etkenler vücut salgılarında bulunabilir. Etkenlerden bazıları kan aracılığıyla, bazıları da yakın temas sonucu ciltten bulaşabilir. Zedelenmiş ciltten bulaşma riski daha fazladır. Anneden bebeğe gebelik, doğum ve emzirme yoluyla da geçebilir.



KORUNMA YOLLARI
Cinsel ilişkide bulunacağınız kişinin başkaları ile de ilişkisi olduğunu biliyorsanız cinsel ilişkide bulunmayın.

Unutmayın bu doğruluğundan emin olamayacağınız gizli bir bilgidir.

Kesin korunma için anal ilişki de dahil olmak üzere her tür cinsel ilişkide kondom (prezervatif, kılıf) kullanın. Yanınızda kondom bulundurun.

Kondom CYBE'lerin bir çoğuna karşı koruyucudur.

Kadınlar için de kondom olduğunu unutmayın.

Her ne amaçla olursa olsun başkalarının kullandığı iğne ve enjektörleri kullanmayın.

Dövme, epilasyon, manikür, pedikür, tıraş, kulak deldirme gibi cilt bütünlüğünüzü bozan bütün işlemlerde ve diş tedavisinde steril aletlerin kullanılmasına dikkat edin.

Kan ve/veya kan ürünü tedavisini güvenli yollardan sağlayın.


NE YAPILMALI?
CYBE'ler kendiliğinden iyileşmez. Eğer CYBE'lerden birine yakalandığınızı düşünüyorsanız hemen muayene ve tedavi olmanız gerekir. Doktorunuzun önerilerini tam olarak yerine getirin. İlaçlarınızın tümünü kullanın.

Bir doktora danışmadan kendiliğinizden ilaç kullanmaya başlamayın.

Cinsel ilişkide bulunmuş olduğunuz kimselere de hastalığınızı açıklamanız ve onların da tedavi olmalarını sağlamanız gerekir. Eğer tedavi olmazlarsa enfeksiyonu başkalarına, hatta tekrar size bulaştırabilirler. Tedaviniz tamamlanıncaya kadar cinsel ilişkide bulunmamanız gerekir.

Belirti olmasa da hastalık etkeni taşıyabilirsiniz.

UNUTMAYIN!

· Tam güvence için cinsel ilişkiyi erteleyin,

· Eşinize sadık kalın,

· O da size sadık kalsın,

· Her ilişkide kadın ya da erkek kondomu kullanın,

· Cinsel ilişki dışındaki bulaşma yollarından da kaçının.



KORKMAYIN

CYBE'ler (HIV/AIDS, hepatit-B, frengi, bel soğukluğu, klamidya vb.) aynı ortamda bulunma (tuvalet, hamam gibi), öpüşme, el sıkışma, hasta bireyin hazırladığı yemekleri yeme, sinek, böcek ısırması ile size BULAŞMAZ