Sekizinci dönem:
BENLİK BÜTÜNLÜĞÜNE KARŞI UMUTSUZLUK

Bu dönem, insan hayatının yaşlılık dönemini kapsar. Hayatının bu son döneminde birey önceki dönemlerde yaptıklarının bir muhasebesini yapar ve bir senteze ulaşmaya çalışır. Bu amaçla anlamlı ve değerli bir hayat geçirip geçirmedikleri konusunda öz eleştiri yaparlar.
Bilhassa bir önceki dönemde üretken olmuş insanlar bu dönemi daha rahat geçirebilir. Böyle kişiler geçmişte yaptıkları iyi ve kötü şeyleri kullanabilir ve bütünlüğe ulaşabilir ve kendilerini kabul ettikleri ve başkalarından da kabul gördükleri için mutludurlar.
Buna karşılık üretken olamamış kimliğini bulamamış kişiler hayatlarını boşa geçirdiklerini düşünerek umutsuzluğa düşerler. Umutsuzluk içindeki bir yaşlı ölümden korkar, uyumsuz bir insan olur ve “keşke geçmişte şöyle yapmasaydım” düşüncesi ağırlık kazanır. Bireyler bu dönemde daha dindarlaşır, hacca gider, dini etkinliklere daha sık katılmaya başlarlar.
( Selçuk,1996; ss 55. 56. )


KAYNAKLAR
(SENEMOĞLU,PROF.DR.SENEM,GELİŞİM,ÖĞRENME VE ÖĞRETİM,ÖZSEN MATBAA LMT,1999,ANKARA)
(SELÇUK,DOÇ.DR. ZİYA,EĞİTİM PSİKOLOJİSİ,ŞAFAK MATBAA,1996,ANKARA)
(BACANLI,HASAN,GELİŞİM VE ÖĞRENME,NOBEL DAĞITIM,1998,ANKARA)