Eğitimde Rehberlik Hizmetlerinin Öğrencilere Katkıları

Öğrenciler kendi yeteneklerini,güçlü ve zayıf yönlerini ve içinde yaşadığı toplumun özelliklerini ve beklentilerini bilmek ve bilinen noktaların ışığında kendilerine en uygun kararları vermek ve topluma uyum sağlamak zorundadırlar.
Eğitim süreci içinde,okul rehberlik ve kişilik hizmetlerinin katkıları aşağıda özet olarak belirtilmiştir.
Psikolojik danışma ve rehberlik hizmetleri,bireysel değerlendirme,psikolojik danışma ve bilgi verme gibi öğrenciler yönelik temel hizmetler yolu ile bireyin kendini ve içinde yaşadığı fiziki ve sosyal çevreyi,genel ve özel yeteneklerin ilgilerin güçlü ve zayıf yönlerini daha iyi tanımlamalarına olanak verir. Kişi bu bireysel yardımların ışığında olanakları kendisi ve toplum için en iyi bir şekilde kullanmaya,olumlu yetenek ve ilgilerini daha çok geliştirmeye çalışır,kendisi ve çevresi ile ilgili gerçekçi bilgilerin ışığı altında geleceğe yönelik amaç ve planlar geliştirir. Rehberlik hizmetleri bu konularda da bireye yardım eder. Öğrencilerin utangaçlık,çekingenlik,sinirlilik,çabuk heyecanlanma veya korku gibi öğrenmeyi ve kişisel uyumunu engelleyici duygusal durumlarında bireye psikolojik danışma yöntemleri ile yardımcı olur.
Bireyin kendini tanıması,genel ve özel yeteneklerini,ilgi ve yeteneklerini,ilgi ve yetersizliklerini bilmesi yanında,dış çevreye ilişkin izlenimleri başkalarının da kendisini nasıl gördüklerini bilmesi gerekir. Öğrenci ancak,böyle iki boyutlu bir bilgi birikimi ile kendisi hakkında gerçekçi bir “benlik” imajı geliştirebilir.
Mesleki rehberlik,bireyin kendi yetenek,ilgi,beklenti ve koşullarına en uygun bir meslek seçmesine ve bu meslek için hazırlanmasına ve ekonomik bir varlık olmasına yardım eder.
Eğitsel rehberlik hizmetleri öğrencilerin,okul eğitim programında,kendi yönelim amaçlarına en uygun ders ve branşlar seçmelerine yardım eder.
Okul öncesi kişilik hizmetleri,bireyleri gözleme,inceleme ve değerlendirme yolu ile üstün yetenekli çocukları ve özel eğitim görmesi gereken çocukları zamanında belirleyerek,bu çocukların azami düzeyde gelişmelerini sağlayacak özel programlara girmelerine ve gerekli önlemlerin alınması konusunda da çocuklara,okula,öğretmenlere ve velilere yardımcı olur.
Danışman ve Öğretmenlerin Öğrencilere Etkileri
Bir kurum olarak etkili bir okulda,temel ilgi “öğretimin” vurgulanması şeklindedir. Okulun birincil amacının öğretim olduğu,okulun öğretim için var olan bir kurum olduğu ve okulda her şeyin öğretime katkı derecesine göre değer kazandığı taraflarca kabul edilir ve çeşitli ortamlarda vurgulanır. Okulun asıl işi olan öğretim ise öğretimin yönlendirme,denetim ve planlanması altında öğretmen-öğrenci etkileşimi ile gerçekleşir.
Etkili okulla ilgili kaynak ve literatüre göre,öğretmenlerin öğretimde “yeterlik duygusu” içinde olması öğrenci başarısında etkili olmaktadır. Yeterlik duygusu düşük olan öğretmenler, çocukları öğrenmeye güdeleyememektedir. Okuldaki normlar inanç,tutum ve uygulamalara ilişkin “okul kültürü” ile öğrencilerin ırk,sosyal sınıf, önceki akademik başarı,cinsiyet,fiziksel görünüm,konuşma kalıpları ve kişileri gibi “öğrencilere ilişkin bireysel özellikler” öğretmenlerin öğrencilere yönelik kişisel tutum ve beklentiler geliştirmelerine neden olmaktadır.
Öğretmenlerin farklı davranışları,öğrencilere kendilerinden neler beklenildiği konusunda “mesajlar”iletmekte öğrencilerin “benlik algısı” ve “başarı güdüsü” ve okuldaki “öğrenmelerinde” etkili olmaktadır. Öğretmenlerin bu tavır ve davranışları süreklilik gösterir, öğretmen ve öğrenci bu beklentileri değiştirmezse, bu tutum ve davranışlar öğrencinin başarı ve davranışını şekillendirmekte, sonuç olarak öğretmenin yüksek beklenti geliştirdiği öğrenciler başarılı,buna karşılık düşük beklenti geliştirdiği öğrenciler ise başarısız olmaktadır.(Proctor 1984;Brobhy And Good 1986).
Okul rehberlik programı ve danışmanlar öğretmenlerin eğitin ve öğretim çalışmalarını çeşitli yönlerden destekleyen bir nitelik taşır. Araştırma sonuçları okul rehberlik programlarının öğretmen-öğrenci ilişkilerini geliştirdiği,okulda öğrenci başarısını ve yüksek öğrenime devamı artırdığı okuldan ayrılım oranını düşürdüğü göstermektedir.
Rehberlik programı, öğretmen ve velilerin öğrencilerin gelişme sürecini ve her gelişme aşamasının problemleri hakkında bilgi ve anlayış sahibi olmalarına,dolaylı da öğrencilere yardım etmektedir.