REHBERLİĞİN ANLAMI

Rehberliğin anlamı üzerinde yıllardan beri çok şeyler söylenmiş ve rehberliğin çeşitli tanımları yapılmıştır. Günümüzde bile rehberlik bir çok kişilere ayrı ayrı anlamlar vermektedir. Rehberliğin anlamı hakkındaki anlatımların her birinde kuşkusuz bir gerçek payı vardır. Ancak, bunlardan hiçbirinin henüz tek başına rehberlik kavramının bütünü ile kapsayacak genişlikte ve yeterlikte olduğunu söylemek zordur. Nitekim, yapılan bir literatür taraması sonucunda rehberliğin yüzden fazla değişik tanımının yapıldığı saptanmıştır. Bu tanımlar arasında önemli ayrılıklarla birlikte geniş binişiklikler de gözlenmektedir.
Rehberlik alanında tanınmış uzmanlardan bazıları rehberlik kavramının açıklamaya çalışırken rehberliğin ayrıca bir tanımının vermekten kaçınmaktadır. Bu uzmanlar rehberlik kavram ve uygulamalarının sınırlı kelimeler içinde yeterli bir biçimde tanımlayabilmenin zorluğuna dikkati çekmektedir. Aslında, bir ölçüde her bilimsel alışma alnı için geçerli olan bir tanımlama zorluğu, disiplinler arası bir çalışma alanı olarak hızla gelişen rehberlik için daha da belirgin durumda ortaya çıkmaktadır.
Rehberlik kavramı ile ilgili anlatımlar arasında geniş ayrılıkları neden olan türlü etmenler ve dolayısı ile rehberliği tanımlamada karşılaşılan türlü sorunlar vardır. Bunların bazıları şöylece özetlenebilir:
1. Kavram ve uygulamaları ile, rehberlik ve psikolojik danışma hareketi yenidir. Rehberlik kavram ve uygulamalarının dayandığı değişik kuramlar vardır. Bu kuramlar arasında ise geniş görüş ayrılıklar bulunmaktadır.
2. Rehberlik başlangıçta eğitim sürecinin içinde onu tamamlayan bir boyut olarak yer almış ve günümüzde de en yaygın rehberlik ve psikolojik danışma uygulamaları eğitimde sürdürülmektedir. Ancak, bugün psikolojik danışma ve rehberlik ile, eğitim sürecinin öteki boyutları arasındaki ilişkilere tam olarak henüz belirtilememiştir.
3. Psikolojik danışma ve rehberlik alanında görev yapın personel arasında gördükleri eğitim ve kazandıkları uygulama tecrübeleri bakımındın geniş ayrılıklar vardır.
4. Rehberlik disiplinler arası bir çalışma alanı olarak insan davranışları ile ilgilenen öteki bilim dallarından geniş ölçüde yararlanmaktadır. Gerek davranış bilimlerindeki hızlı gelişmeler, gerekse bilim dalı olarak psikolojik danışma ve rehberlik alanında yapılan yeni araştırmalar, uygulamaları sürekli olarak etkilemektedir. Bu şekilde, rehberlikte kullanılan deyim v kavramlar hızla değişmekte ve çok kısa sürede eskimektedir.
5. Rehberliğin yanı sıra, kişiler arası ilişkilerde bireye psikolojik yardımı konu edinen Psikoloji ve Psikiyatri gibi alanlar, çeşitli dalları ile hızla gelişmektedir. Ancak, benimsenen kavram ve uygulamalar bakımın8dan bu alanlar arasında geniş binişi klikler gözlenmektedir. İşte,psikolojik danışma ve rehberlik ile öteki yardım alanları arasındaki ilişkilerin ve sınırların henüz belirlenememiş olması da rehberliğin anlamım ile ilgili kavramsal karışıklıkların bir başka nedenini oluşturmaktadır.
Buraya kadar yapılan açıklamalarla rehberliğin anlamı ile ilgili bazı kavramsal karışıklıklara dikkati çektikten sonra, şimdiye kadar yapılan çeşitli tanımlardan örnekler alarak bu tanımların ortak yanlarının belirtmek yararlı olabilir.