İtalyan diktatör (1883-1945)

Mussolini, Avrupa politikasının gülünç bir şahsiyetiydi. Milyonlarca İtalyan, onun diktatörlük döneminde ezildi ve mutsuz oldu. Bir devrimcinin oğluydu. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra komünist ve sosyalistlerin yanında yer aldı. Daha sonra Roma üzerine yürüyerek, Kral Victor Emanuel'den Mussolini'nin hükümet kurması istendi. Faşist parti böylece iktidara geldi. Özgürlükler kısıtlandı. Ordu, 1935'te Etiyopya, 1939'da Arnavutluk ve 1941'de Yunanistan gibi zayıf memleketlerde gösterişli seferlere gönderildi. Tipik saldırganlığı ve boş konuşmalarıyla Haziran 1940'da Mussolini, Almanya'nın yanında İtalya'nın savaşa girdiğini açıkladı, italyan orduları, eski Romalılar gibi disiplinli ve gözüpek değildi. Çok zor durumlara düşüyordu. 1943'de Mussolini azledildi.

Rus piyanist ve besteci (1873-1943)

Müzikle ilgilenen harhangi biri, Rahmaninov'un ikinci piyano konçertosunu mutlaka dinlemiştir. Rahmaninov'u asıl meşhur yapanın konser piyanistliği olduğunu pek az kimse bilir. Döneminde, herhalde yaşayan en büyük icracıydı. Rahmaninov, eseflerinin birçoğunu genç yaşında Rusya'da iken besteledi. İkinci konçertosunu ciddi bir depresyon geçirdiği zaman bestelediği söylenir. 1917 devriminden sonra ABD'ye kaçtı. Dünyayı dolaşarak, resitaller vedi.

Alman mareşali (1891-1944)

Rommel, İkinci Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası'nın en büyük kahramanlarından biriydi. Nazi Partisi'nin de üyesiydi. Askerlerinin gözünde bir kahramandı. İngilizleri Süveyş Kanalı'ndan çıkararak, çöle sürmek üzere Afrika'daki Alman birliklerinin komutam olarak Kuzey Afrika'ya gönderildi. Başlangıçta başarılı olduysa da, 1942'de İngiliz Montgomery'nin kumandayı ele almasından sonra geri püskürtüldü. Bu, savaşın bir dönüm noktası oldu. .Rommel, Almanya'da göreve çağrıldı ve 1944'de cepheye yaptığı ziyaret sırasında İngiliz avcı uçaklarınca ciddi şekilde yaralandı. İyileştiği zaman Hitler'in ajanları kendisini ziyaret ederek, Hitler'in hayatına karşı yapılan Temmuz tertibine katıldığım söylediler. Girişim başarılı olsaydı, Rommel, yeni Almanya'nın Başkanı olacaktı. Rommel ya intihar etmeye veya yargılanmaya çağrıldı. İntiharı seçti ve büyük bir cenaze töreniyle defnedildi.

İtalyan devlet adamı (1903-1944)

Ciano, İtalya'da Mussolini Hükümeti diplomatlarındandı. 1930'da Mussolini'nin kızı Edda ile evlendi. Bu, onu önce Mussolini'nin çevresine yakınlaştırdı. Sonunda bu yakınlık Ci-ano'nun, hayatına maloldu, 1936 ile 1943 yıllan arasında Dışişleri Bakanı olarak elinden geldiğince çaba gösterdi. Mussolini'yi iktidardan indirenler tarafından idam edildi.

Galli devlet adamı

Lloyd George, ChurchnTden sonra İngiltere tarihinin başarılı savaş liderlerinden biriydi. Başlangıçta kendi halinde bir avukattı. Politikaya girmek için çok çalıştı. 1890'da Caernarvon'dan seçildi. 1945'e kadar oranın temsilciliğini devam ettirdi. Daha başlangıçta verdiği nutuklarla, ülkedeki en iyi hatip olduğunu kanıtladı. Birinci Dünya Savaşı'nda, cepheye teçhizat ve malzeme gönderileme .nesinin sebep olduğu skandaldan sonra Savaş Gereçleri Bakanlığına getirildi. Silah donatımının Fransa'ya ulaştırılması için bütün kuruluşları harekete geçirdi. Asquith istif a edince, 1916'da Başbakan oldu. Sonuna kadar savaş politikasını yönetti. Dört yıl daha Başbakan'lıkta kaldı, fakat İrlanda savaşındaki tutumu itibarım sarstı. Görevinden 1922'de ayrıldı.

ABD Başkanı (1882-1945)

Theodore Roosevelt'in akrabası olan Franklin Roosevelt, dört dönem Başbakanlık yapan tek Amerikalı'dır. Fakat dördüncü dönem ortasında öldü. Çocuk felcine tutulup da yaşamının büyük bir bölümünü tekerlekli sandalyede geçirmek zorunluğunda olduğu hatırlanınca, ne kadar olağanüstü biri olduğu daha iyi anlaşılır. Gençliğinde avukattı, politikacı olarak 1932'de tanındı. Bu tarihte önerdiği "New Deal" kıpırdanışı ve reformlarla ülkeyi tekrar zengin yapmaya talip oldu. Seçmenler, kendisine inanarak, onu seçtiler. 1936 ve 1940'da Başkan seçildi.
İkinci Dünya Savaşı başlayıp, Churchill İngiltere Başbakanı olunca, Roosevelt, çarpışmanın dışında kalmaya dikkat etti. İngiltere'ye her
Hitler ve Mussolini ile konuşarak, Avrupa'daki küçük devletleri rahat bırakmaları hususunda onları ikna edebileceğini sanıyordu. Hitler'in 1 Eylül 1939'da Polonya'yı istila etmesi, onu büyük bir hayal kırıklığına uğrattı. Ama, iki gün sonra Almanya'ya savaş ilan etme cesaretini gösterdi. Chamberlain'in savaşı idaresi hissi ve etkiliydi. 1940 yazında, kendi partisi, görevini başkasına devretmesi için onu zorladı. Yerine Winston Churchill atandı.

Rus devrimci lideri (1879-1940)

Yahudi asıllı Troçki, devrimci olarak hareketli bir gençlik geçirdi. Yakalanarak Sibirya'ya sürüldü. Oradan İngiltere'ye kaçtı. Tekrar Rusya'ya döndü ve yine Sibirya'ya sürüldü. 1917'de Lenin, Rusya'da ilk Bolşevik iktidarı kurduğu zaman, Troçki'yi Dışişleri Komiseri atadı. Ona, Komimist Partisi'nin en iyi beyni olarak bakılıyordu. Birlikte çok iyi çalıştılar. 1924'de Lenin ölünce, halk onun yerine Troçki'nin parti başkanlığına geçeceğini düşünmüştü. Fakat, Stalin de kuvvetli bir desteğe sahipti. Sonunda da o kazandı. Troçki, daha sonra Sürgün edildi. Meksika'da 1940'da öldürüldü.

Almanya İmparatoru (1859-1941)

Friedrich Wilhelm, Almanya İmparatoru Wilhelm I'in torunuydu. Bismarck kendisjni 1871'de imparator yapmıştı. Wilhelm, kibirli, küstah, zorba bir gençti. Yaşlanınca da kişiliğinde gelişme olmadı. Almanya'nın yetiştirdiği en büyük devlet adamı olan Bismarck'ı azletmekle, kudretini ölçtü. İngiltere ile çatışan ulusları destekledi. Avrupa'daki küçük devletleri savaş tehdidiyle korkuttu. 1914 Ağustos'unda Birinci Dünya Savaşı'nın başlamasına neden olan bölgesel çatışmalardan büyük ölçüde o sorumluydu. 1918'de yenilince kaçtı. Hollanda'da yaşamasına izin verildi

Polonyalı devlet adamı ve piyanist (1860-1941)

Paderewski hayata piyanist olarak atıldı. XIX. yüzyıl sonunda dünyada en iyi icracılardan biriydi. Birinci Dünya Savaşı'nda bütün çabalarını, "Polonya, Polonyalılar için" yolunda kullandı. Dünyayı dolaşıp, savaşta Alman ve Rus saldırılarından perişan olan, Polonyahlar için para toplamak amacıyla konserler verdi.

İrlandalı yazar (1882-1941)

James Joyce, bu yüzyılın önde gelen yazarlarından biridir. En büyük yapıtım, kendisini Fransa'da sürgüne mahkûm ettiği zaman yazmıştır.
Çalışmaları, devrim yaratacak nitelikteydi. Romanları geleneksel çizgiden kopuyordu. Zaman düzeni bozuluyor, başka romanlarda yer verilmeyen, günlük yaşamdaki değersiz şeylerin çoğu yüze çıkıyordu. Joyce, çok zaman biçimleşmiş karakterlerini sayfalara aktarıyordu. Bilinçaltı âlemini yakalamaya çalıştı.

İrlandalı oyun yazarı ve şair (1865-1939)

Olağanüstü yeteneğiyle bu yüzyıl başlarında İngilizce dilinin olanaklarını dünyaya gösteren önemli bir yazardı. Ünlü ressam John B., Yeats'in oğlu olarak Dublin'de doğdu. İlk şiir kitabı 1889'da yayımlandı. Yüzyılın sonunda, dünyanın önemli tiyatrolarından biri sayılan Abbey Tiyatrosu'nun kurulmasına yardım etti, özellikle burası için oyunlar yazdı. J.M. Synge gibi oyun yazarlarını teşvik etti. 1923'te kendisine Nobel Ödülü verildi.

İngiltere Başbakanı (1869-1940)

Birmingham'da belediye başkanlığı yapmış olan Neville Chamberlain, 1818'de Muhafazakâr Parti'den politikaya girdi. Kısa zamanda yükselerek, Baldwin'in 1937'de Başbakanlık'tan çekilmesi üzerine yerine seçildi. Chamberlain, dış politikada çok iyimserdi.

ATATÜRK, Mustafa Kemal

Modern Türkiye'nin kurucusu (1881-1938)

Parçalanıp yok edilmeye mahkûm bir imparatorluğun asli unsuru Türkleri, Anadolu toprakları üzerinde modern bir Türkiye Cumhuri-yeti'nde özgür ve bağımsız yaşama kavuşturan Mustafa Kemal, 188Pde Selanik'te doğdu. Bir gümrük memurunun oğluydu. Eğitimini askeri okullarda yaptı. 19O5'te Kurmay Yüzbaşı oldu. Daha Harp Okulu sıralarındayken politikayla ilgilendiği, yasaklanmış eylemlere giriştiği için hakkında soruşturma açıldı.

İlk görev yeri Suriye oldu. Şam'da arkadaşlarıyla, ülkedeki despotizme karşı Vatan ve Hürriyet Cemiyeti'ni kurdu. 1907'de Şam'dan gizlice Selanik'e gidip geldi. O ara Kolağası rütbesine yükseltildi ve Makedonya'daki III. Ordu emrine verildi. Selanik'te yerleşti. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye oldu. Asker olarak demiryolu müfettişliği yaptı. 1909'da 31 Mart ayaklanması başladığında Rumeli'den İstanbul'a ayaklanmayı bastırmakla görevli olarak gönderilen orduda görev aldı. Mahmut Şevket Paşa'nm Arnavutluk ayaklanmasını bastırma harekâtında kurmay başkanlığını yaptı. 1910'da, İstanbul'da Genelkurmay'da görevlendirildi.

Trablusgarp İtalyan Savaşı başlayınca, Mısır üzerinden gizlice Libya'ya gitti, Tobruk Cephesi komutanlığım üstlendi. Binbaşı oldu. Trablus'ta iken Balkan Savaşı patlak verince, Fransa üzerinden İstanbul'a döndü. Bolayır Kolordusu Kurmay Başkanı oldu. Balkan Savaşı bitince, Sofya'da sefir olan arkadaşı Fethi Okyar'ın ardından Sofya Askeri Ataşeliği'ne atandı. Birinci Dünya Savaşı başladığında, Osmanlı Devleti'nin bu savaşa katılmasına karşı olduğu halde, cephede görev istedi.

Çanakkale savaşları başlayınca, Mustafa Kemal, buradaki Kocaçimen, Arıburnu ve Conkbayırı savunma savaşlarında adım bütün ülkeye duyuracak başarılar kazandı. Albay ve Anafartalar Grup Komutam oldu. 1916'da Doğuya gönderildi, Muş'u Rus işgalinden kurtardı. Bu arada generalliğe yükseldi. VII. Ordu Komutanlığına atandı. Hicaz'a gönderilmek istenmesine karşı çıktı, İstanbul'adöndü. 1917'de Veliaht Vahidettin ile Almanya gezisine çıktı.Dönüşünde, yeniden VII. Ordu Komutanlığı'na atandı. Bu ordunun İngilizler ve Türk ordusunu arkadan vuran Araplar karşısında büsbütün yok olmasını önleyip, birliklerini Şam ve Halep'e çekti. Mütareke imza edildiği gün Yıldırım Orduları Grup Komutanı oldu. Ancak, Mondros Mütarekesi'nin ağır koşullarına karşı çıktığı için, Sadrazam Ahmet İzzet Paşa ile anlaşmazlığa düşüp, İstanbul'a döndü. O İstanbul'a döndüğü gün, Müttefik donanması da İstanbul'a girmiş, Boğaz'da demirlemişti. Bu donanmayı görünce yılgınlığım belirten yaverine, "Geldikleri gibi giderler" dedi.

1919 yılı 15 Mayıs'mda, İstanbul'dan III. Ordu Müfettişi olarak yola çıktı. 19 Mayıs'ta Samsun'a, çıktıktan hemen sonra, bazı komutan arkadaşlarını 21 Haziran'da Amasya'da topladı ve Amasya Tamimi'ni hazırladı. Bu genelgede, bütün halk, vatanın bütünlük ve bağımsızlığını savunmaya çağrıldı. İstanbul Hükümeti ve İngilizler bu gelişme karşısında Mustafa Kemal Paşa'yı geri çağırdı. Mustafa Kemal ise, Sivas üzerinden Erzurum'a geçip, orada, Vilayat-ı Şarkiyye Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin toplandığı Erzurum Kongresi'ne başkanlık etti. Bu arada, İstanbul Sarayı'nın kendisini azledeceğini anladığından askerlikten istifa etti. Erzurum Kongresi'nde Heyet-i Temsiliye Reisi seçildi.

Sivas'a gelip, tüm Müdafaa-i Hukuk ve Red-i İlhak cemiyetlerinin delegelerinin katıldığı Sivas Kongresi'ni topladı. Bu kongrede, Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti kuruldu. Başkanlığına Mustafa Kemal Paşa seçildi. Türkiye'nin Amerikan mandasına girmesi önerileri reddedildi.

Yunan devlet adamı (1864-1936)

Venizelos, modern Yunanistan'ın yetiştirdiği en büyük devlet adamıydı. 1910'dan 1915'e kadar Başbakanlık yaptı, tki yıl sonra, Birinci Dünya Savaşı'nda Müttefik'lere katılmayan Kral Konstantin'i tahtından ayrılmaya zorladı. Türklerle dostluk girişimini destekledi. Toplumsal bazı reformlar yapıp, işsizlikle savaştı.

İngiliz yazarı (1865-1936)

Dünyanın dörtte birine İngilizlerin egemen olduğu ve Kraliçe Victoria'nın Hindistan İmparatoriçesi sayıldığı dönemde, Kipling, Hindistan'da genç bir gazeteciydi. Şür ve hikâye yazıyordu. 1889'da ülkesine döndükten sonra pek çok eser verdi. Kipling, İngiltere'yi yönetenlere karşıydı. 1907'de Nobel Edebiyat ödü-lü'nü aldı. Diğer bütün ödül ve unvanları reddetti.