DİL VE ANLATIM DERSİ  I. DÖNEM  II. YAZILI SINAV SORULARI                         
 
“Güneş sakin, hareketsiz, telaşsız alçalıyordu. Nihayet iki dağın, Kopdağı ve Baklaya’nın arasında kaybolurken, son bir ışık, bulunduğumuz yere kadar uzandı; toprak derin derin ürperdi ova yavaş yavaş saf gümüşten altın rengine, ondan da akşam saatlerinin esmerliğine geçti.”
 
1-Paragrafta ağırlıklı olarak hangi anlatım biçimi kullanılmıştır. Niçin?(10p)
2-Paragrafta geçen alışılmamış bağdaştırmalardan en az ikisini gösteriniz. (10p)
3-Aşağıdaki cümlelerle ilgili saptamaların doğru olup olmadığını yazınız. (10p)
 (    ) “Bu dünyada ben de varım.” diyen insan bir noktada yanılıyor. (dolaylı anlatım)
(    ) Belgesel nitelikli öyküler yazdığını söylüyordu. (doğrudan anlatım )
(    ) Kavşaktaki trafik polisi çok gaddardı. ( öznel anlatım )
(    ) Çağımızda öykü, ömrünü doldurmuş, okunacak bir tür olmaktan çıkmıştır.(nesnel anlatım)
(    ) Şiir, duyguların benzersiz bir anlatımla ifadesidir. (betimleme)
4-         ( I ) Ateş kovuğun önünde yanıyordu.(II ) Burası suların azgın zamanında oyduğu bir kovuktu. (III) Karşısında biri kız ikisi erkek üç çocuk ısınmaya çalıyordu. (IV ) Nehrin kumlu sahilinden ateşin yandığı yere doğru ilerledim (V ) Şimdi sular çekildiğinden rahatça kullanılabilecek bir barınak olmuştu.
            Yukarıda karışık verilmiş cümleleri anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralayınız.(10p)
5- Aşağıdaki cümlelerdeki anlatım bozukluklarının nedenini söyleyip anlatım bozuklarını gideriniz. (10p)
*İstanbul’un şiirimizde önemli bir yeri  vardır; belki de üzerine en çok şiir yazılan dünya şehridir.
         * “Pazarı dolaşmaktan yorulduğunuzda, heybetli çınar ağaçlarıyla gölgelenen mahalle kahvelerinde içilen köpüklü bir Türk kahvesi yorgunluğunuzu alır.”
6 – Aşağıdaki cümleleri açıklık duruluk bakımından inceleyiniz. Açıklık ve duruluğu bozan unsurlar varsa bunları nedenleriyle birlikte ayrı ayrı yazınız. (10p)
*“Bütün uyarı ve ikazlara rağmen bazıları alkollü araç kullanmayı  sürdürüyor.”
*“Çalışmadığım tatil günlerinde bomboş evde oturmuyorum, evde de işlerim oluyor.”
7-“Açık” sözcüğünü beş ayrı bağlamda cümle içinde kullanınız. (5p)
 
8- …………………  okuyucuyu gereksiz sözcük yükünün altında ezmekten sakınan yazarın olmazsa olmaz gereksinimidir. Ancak buna dikkat eden yazarların yapıtları ……………………   özelliğine sahiptir ki onların yapıtlarını elimize aldığımızda sonunu getirmeden uyku girmez gözümüze düşer gideriz yazarın peşine bizi götürdüğü yere kadar.
 
Parçada boş bırakılan yerlere düşüncenin akışına göre aşağıdaki terimlerden uygun olanlarla tamamlayınız .(10p)
( yalınlık-doğallık-yoğunluk-gerçeklik-açıklık-duruluk-özgünlük-sürükleyicilik-nesnellik)
 
9-  I- Ölüm
    II- Türkiye’deki şairlerin ölüme bakışı
    III-Şairlerin ölüme bakışı
    IV-20 yy. başlarındaki Türk şairlerin ölüme bakışı
    V- Necip Fazıl Kısakürek’in ölüme bakışı
Yukarıdaki karışık biçimde verilmiş konuyu sınırlandırma aşamalarını uygun biçimde sıralayınız. (5P) 
10- Aşağıdakilerden hangisinde bağlaşıklıktan kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır. (5 P) 
A) Geçen yılki başarısızlığında düzenli çalışmaması etken oldu.
B ) Bu iki takım arasında önemli bir ayrıcalık yok.
C) O kurumda eğitim görmüş herkes saygılı hoşgörülü ve esnek olmak gibi çok önemli erdemler kazanmışlardır.
D) Ödev konusunda kendisine haksızlık edildiğini savunuyor.
E) Yediğine içtiğine bir gün dikkat etmesin hemen sağlığı aksar.
 11- Aşağıdaki cümlede bağlaşıklığın nasıl sağlandığını gösteriniz. (5 P)
*“Benim mısralarım görkemli dağların yüce doruklarından doğan billur bir pınar gibidir.”
 12-Aşağıda yargıların hangisinde bir yapıt ya da yazar hem olumlu hem olumsuz yönleriyle ele alınmıştır. (5 P) 
A) Temiz sağlam akıcı cümleleri, özentisiz anlatımlarıyla edebiyatımızda her zaman yaşayacaktır.
B) Sözcüklerin seçiminde ve kullanımında gösterdiği özen anlatımda duruluğun yalınlığın sınırını aşıyor. 
C) Kitapta öncelikle göze çarpan özellik şiirsel bir anlatım ve zengin bir sözcük dokusu oluşu.
D) Yazar toplumun özellikle kötü yanlarını ele alıp yermekten çok bundan duyduğu üzüntüyü belirtiyor.
 E) Belirli bir durumu somut ve nesnel bir biçimde yansıtmış, anlatımını hızlandırarak gerilimler ve gevşemeler yaratmıştır.
 
13-Aşağıdakilerin hangisinde bir koşula bağlı olma niteliği vardır.(5 P)
A)Onu görünce şaşırdım kaldım.
B)Onu gördükçe seni hatırlıyorum.
C)Onu gördüğümde henüz bebekti.
D)Onu göreli rahatım kaçtı.
E)Onu gördükten sonra buraya geldim.