FELSEFE NEDİR?

14 Ağustos 2013 tarihinde tarafından eklendi.

FELSEFE NEDİR?
– Felsefe kişinin kendisini ve çevresini anlama, yorumlama, açıklama ve gerçeği arama çabasıdır.
FELSEFENİN GENEL ÖZELLİKLERİ
–   Felsefe, bilgi edinmeye değil bilgi aramaya yönelik bir faaliyettir.
–   Felsefede cevaplardan çok sorular önemlidir.
–   Felsefe, insanı ve evreni bir bütün halinde kavramaya çalışır.
–   Felsefe, bir bilin değildir ancak bütün bilimler felsefeden doğmuştur.
–   Felsefenin yöntemi her zaman için bilinçli, tutarlı, sistemli bir düşünme yöntemidir.
–   Felsefi sistemler kendi içerisinde tutarlıdır. Fakat genel- geçer bir niteliğe sahip değildirler.
FELSEFENİN YARARI
–   Felsefe kişide merak ve kuşku uyandırır.
–   Felsefe bilinçlenmeyi ve görüş açımızın gelişmesini sağlar.
–   Demokrasinin gelişmesini ve işlemesini sağlamaktadır.
–   Yeni bilim dallarının ortaya çıkmasını sağlar.
–   Felsefe insana hemen her konuda akıl yürütebilmesini sağlar.
BİLGİ ve BİLGİ TÜRLERİ
BİLGİ : Suje ile Obje arasındaki ilişki sonucunda elde edilen üründür.
       İnsanın, bilgi elde etmesinde iki yetisi vardır :
1-   Düşünme
2-   Duyular yoluyla algılama gözlemleme
BİLGİ TÜRLERİ : Gündelik Bilgi , Dinsel Bilgi, Teknik Bilgi, Sanat Bilgisi , Bilimsel Bilgi , Felsefi Bilgi
Gündelik Bilgi: İnsanların gündelik hayatlarında en sıradan deneyimleri sonucunda elde etmiş oldukları bilgi türüdür. Özellikleri :
–   Tek tek olaylarla ilgilidir.
–   Sezgilere dayalı olarak ortaya çıkar.
–   Genelleştirilmiş bilgidir. Ancak gerçekliğinden söz edilemez.
–   Sonuçları kesin değildir ve sistemsiz bir yapıya sahiptir.
Dinsel Bilgi : Dinsel bilgide suje ile obje arasındaki ilişki inanç temeline dayanır. Bu bakımdan dinsel bilgide gerçekliğin kanıtlanmasına ihtiyaç yoktur. Özellikleri :
–   Varlığı inanç aracılığıyla ortaya koyar.
–   Tanrı, evren ve insana ilişkin tümel açıklamalar içerir.
–   Eleştiri ve tartışmaya kapalıdır. (dogmatiktir)
 Teknik Bilgi : Doğal nesnelerin bilimsel bilgilerden yararlanılarak insan yaşamında kullanabilir halde getirilmesi sonucu elde edilen bilgi türüdür. Özellikler :
–   pratik yarara dayalı olarak oluşur.
–   İnsan yaşamını kolaylaştırmak amacına yöneliktir.
–   Bilimsel bilgi ile karşılıklı etkileşim içindedir.
Sanat Bilgisi : Sanat güzeli arayan gerçekliği simgelerle anlatmaya çalışan bir etkinliktir. Bu etkinlik duyguya ve sezgiye dayanır. Yetenek ve hayal gücü gerektirir. Özellikleri :
–   Sezgilere ve yaratıcı hayal hücüne dayanmaktadır.
–   Subjektiftir.
–   Amaç, estetik haz uyandırmaktır.
Bilimsel Bilgi : Bilimsel bilginin başlıca özelliği nesnel, kesin, genelleyici, eleştirel olmasıdır. Akla, gözleme, deney ve kanıta dayanır. Bilimsel bilgi üçe ayrılır.
1-   Formel Bilgi :
–   Yalnızca düşüncede var olan varlığı konu edinir.
–   Matematik, mantık, etik, değerler bu alana girer.
–   Tümden gelim yöntemini kullanır.
2-   Doğa Bilimleri :
–   Reel varlığı konu edinir.
–   Fizik, kimya, biyoloji, tıp ve yer bilimleri bu alana girer.
–   Temel özelliği olgusallıktır. ( Olgusallık : Yargıların doğrudan ya da dolaylı olarak gözlenebilir olanı dile getirmesidir.)
–   Tümevarım ( endüksiyon ) yöntemini kullanır.
3-   İnsan Bilimleri :
–   Konusu insan ve toplumdur.
–   Piskoloji, sosyoloji, tarih, siyaset ve coğrafya bu alana girer.
–   Anlama yöntemi kullanır.
–   Toplumsal olayları anlamamızı sağlar.

Felsefi Bilgi : Felsefi bilgi, insanın deneye dayanmadan yalnızca aklıyla, düşünme gücüyle kafasındaki sorulara cevap vermesidir. Özellikleri :
–   Tümel ve geneldir
–   Özü araştırır.
–   Akılcıdır.
–   Yöntemlidir.
–   Sistematik düzenlidir.
–   soru sormaya ve hayal gücüne dayalıdır.
FELSEFENİN DİĞER ALANLARLA İLİŞKİSİ
Felsefe İle Bilim Arasındaki Ortak Özellikler:
–   Akıl ve mantık ilkeleri kullanır.
–   Bilinçli yöntemli ve sisteme dayalıdır.
–   İlke ve yasalara ulaşmaya çalışırlar.
–   Merak ve anlama arzusundan doğmuştur.
Felsefe İle Bilim Arasındaki Farklar:
–   Kelsefe hem olgularla hemde değerlerle ilgilenirken bilim sadece olgularla ilgilenir.
–   Bilimin önermeleri doğrulanabilir ancak felsefenin önermeleri dar anlamda doğrulanamazlar.
–   Bilimlerde ön görüde bulunabiliriz ancak felsede bulunamayız.
Felsefe İle Din Arasındaki Ortak Özellikler:
–   Konuları insan ve evrendir.
–   Varlığı tümel olarak açıklarlar.
Felsefe İle Din Arasındaki Farklar :
–   Felsefi bilgiler akla dayanırken dinsel bilgiler inanca dayanır.
–   Felsefede soru sormak esastır ama dinde verilen cevaplara inanmak esastır.
–   Felsefe eleştiricidir din ise dogmatiktir.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Ortak Özellik:
–   Varlığı, hayatı insanı yaratıcı bir zeka ile kavrar ve yorumlar.
Felsefe İle Sanat Arasındaki Fark :
–   Felsefe doğrulara dayanırken sanat duygusallığa dayanır.
BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL KAVRAMLARI
Doğruluk , Gerçekçilik , Temellendirme dir.
Doğruluk : Düşüncenin gerçekle bire bir uyuşmasıdır.
Gerçekçilik: Gerçek, bilinçten bağımsız olarak nesnel dünyada bulunan güneş, hava, taş gibi şeylerdir.
Temellendirme : Ortaya konan bir soru için dayanak, gerekçe, temel bulunmalıdır. Temellendirilmiş bir bilgi ölçütler aracılığıyla kazanılan bilgidir.
BİLGİ FELSEFESİNİN TEMEL PROBLEMLERİ :
–   Doğru Bilginin Mükün Olup Olmadığı
–   Doğru Bilginin Kaynağının Ne Olduğu
–   Doğru Bilginin Ölçütü Ve Sınırı Ne Olduğu
Problemleri bilgi felsefesinin en önemli problemleridir.
DOĞRU BİLGİNİN MÜKÜN OLUP OLMADIĞI PROBLEMİ:
–   doğru bilginin mümkün olduğu savunulan ( DOGMATİZM)
–   doğru bilginin mümkün olmadığı savunulan (SEPTİSİZM)
DOGMATİZM: Kesinliğinden hiçbir şekilde şüphe edilmeyendir. Dogmatizm de :
–   değişmez ve kesin bilgiler olduğu savunulur.
–   Akıl aracılığıyla elde edilen bilgiler kanıt aramaksızın üzerine her hangi bir inceleme ve eleştirme yapılmaksızın doğru  olarak kabul edilir.
–   Doğmatizm temeli üzerinde rasyonalizm, emprizm, kritisizm, analitik felsefe, pozitivizm, sezgicilik, pragmatizm, fenomenoloji gibi felsefi akımlar doğmuştur.
SEPTİSİZM (şüphecilik):  doğru bilginin mümkün olmadığı ve hiçbir şekilde bilgi elde edilemeyeceği savunulan akımdır.
–   septikler, insanın duygularının ve aklının yetersizliğinden dolayı doğru bilgiye ulaşılamayacağını savunurlar.
–    Belli bir doğruya ulaşmadan önce kuşku duymak zorunlu ve kaçınılmazdır.

BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ : felsefe tarihi boyunca bilginin kaynağıyla ilgili dört temel görüş ortaya çıkmıştır. Bu görüşler :
Rasyonalizm (Akılcılık): Bilgi kaynağında aklın ve düşüncenin olduğunu savunan akımdır.
Emprizm(Deneycilik): Bilginin kaynagında algıların, duyuların , deneylerin ve gözlemlerin bulunduğunu savunan akımdır.
Kritisizm (Eleştiricilik): Bilginin kaynagında aklın ve deneyin bir arada bulunduğunu savunan akımdır.
Entüisyonizm (Sezgicilik) :Bilgi elde etmede aklın ve deneyin yetersiz olduğu insanın sadece sezgi aracılığıyla bilgi elde edebileceği savunulan akımlardır.
RASYONALİZM(AKILCILIK):  Bilginin temel kaynağının akıl olduğunu savunulan akımdır. Rasyonalistlere göre bilgi zorunlu, kesin ve genel- geçer olmalıdır. Böyle bir bilgi ancak akılla elde edilebilir. Bilim modeli matematik ve mantıktır. Rasyonalistlere göre bilgi doğuştan gelmektedir. Doğuştan gelen bu bilgilere apriori bilgileri denir. ( ————————–PLATON. FARABİ—————————- )
EMPRİZM (DENEYCİLİK): doğuştan zihnimizde hiçbir bilgi, düşünce ve ilke bulunmadığını, bilgilerimizin duyu ve algıdan geldiğini deneyden türediğini ileri süren felsefi akımdır. (————-JOHN LACKE————-)

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Şu Sayfamız Çok Beğenildi
TÜRK EDEBİYATINDA KLASİSİZM